Po serii pompek albo po nieudanym chwycie sztangi nadgarstek zaczyna boleć przy małym palcu, szczególnie gdy obracasz przedramię lub mocno ściskasz drążek. Przyczyną bywa przeciążenie ścięgna albo uszkodzenie struktur stabilizujących nadgarstek, ale samo miejsce bólu nie pozwala rozstrzygnąć, które z nich ucierpiały.

Ból po stronie małego palca wymaga oceny objawów i obciążenia
- TFCC może boleć po urazie, przy rotacji przedramienia i mocnym chwycie.
- ECU, czyli ścięgno po grzbietowej stronie nadgarstka, częściej daje ból przy ruchu lub przeskakiwanie.
- Po upadku, przy deformacji, utracie czucia albo dużym obrzęku potrzebna jest pilna ocena medyczna.
- Na treningu ogranicz ruchy wywołujące ból zamiast sprawdzać, czy da się go „rozćwiczyć”.
Przyczyna zależy od ruchu, który wywołuje ból
Strona nadgarstka przy małym palcu nazywana jest stroną łokciową. Biegną tam ścięgna, więzadła, kości oraz kompleks TFCC, czyli zespół chrząstki i więzadeł wspierających stabilność nadgarstka i połączenia kości przedramienia.
Jeśli ból pojawił się po upadku na wyprostowaną rękę albo gwałtownym skręcie, możliwe jest uszkodzenie TFCC lub skręcenie. Dolegliwości przy powtarzanym chwytaniu, odginaniu dłoni w stronę małego palca czy rotowaniu przedramienia mogą też wskazywać na przeciążenie. Podobny punkt bólu nie oznacza tej samej kontuzji.
Po stronie grzbietowej przebiega ścięgno ECU, które pomaga poruszać i stabilizować nadgarstek. Ból nasilający się przy ruchu, czasem z wyczuwalnym przeskakiwaniem, może wiązać się właśnie z nim; z kolei drętwienie małego palca lub części palca serdecznego każe brać pod uwagę podrażnienie nerwu, a nie wyłącznie staw.
Przy treningu siłowym objawy mogą prowokować pompki, wyciskanie ze zgiętym nadgarstkiem, ciężkie trzymanie hantli i ruchy wymagające mocnego skrętu. Nie zakładaj od razu, że winny jest TFCC, nawet jeśli ból leży w jego okolicy.
Test ucisku nie potwierdza samodzielnie uszkodzenia TFCC
Ucisk w miękkim zagłębieniu po stronie małego palca bywa wykorzystywany podczas badania, ale jego wynik trzeba interpretować w kontekście całego wywiadu i badania ręki. W publikacji opisującej test „ulnar fovea sign” uzyskano czułość 95,2% i swoistość 86,5% dla uszkodzeń więzadeł w okolicy dołka łokciowego lub więzadła łokciowo-trójgraniastego. To wynik konkretnego badania grupy pacjentów poddanych artroskopii, nie domowy test diagnostyczny. ([pubmed.ncbi.nlm.nih.gov](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17398352/?utm_source=openai))
Nie polecam wielokrotnego mocnego uciskania bolesnego miejsca ani wykonywania prób z obciążeniem, żeby „sprawdzić, czy to TFCC”. Możesz w ten sposób nasilić dolegliwości, a pozytywny wynik nie wskaże pewnie źródła problemu. Także obrazowanie wymaga ostrożnej interpretacji: zmiana widoczna w badaniu nie zawsze sama wyjaśnia ból, dlatego zestawia się ją z objawami i badaniem klinicznym. ([pubmed.ncbi.nlm.nih.gov](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34099609/?utm_source=openai))
Przy bólu na treningu zmień obciążenie, nie maskuj objawów
Jeśli ruch nadgarstka wywołuje ostry ból, kliknięcie albo uczucie niestabilności, odpuść na razie ćwiczenia wymagające tego ruchu pod dużym obciążeniem. Przy treningu góry ciała zwykle oznacza to czasowe ograniczenie ruchów, w których nadgarstek mocno się odgina, skręca lub utrzymuje ciężar w bolesnej pozycji. Nie trenuj przez narastający ból.
Możesz zachować te partie treningu, które nie prowokują objawów, na przykład pracę nóg albo ćwiczenia na maszynach z neutralnym, bezbolesnym chwytem. Nie dobieraj jednak zamiennika tylko dlatego, że „zwykle odciąża nadgarstek”: jeśli ból wraca podczas serii lub po treningu, ruch nadal jest dla niego drażniący. Uważam, że maskowanie bólu usztywniaczem po to, by utrzymać dotychczasowy ciężar, jest gorszym pomysłem niż czasowe zmniejszenie obciążenia.
W przeglądzie dotyczącym sportowców wstępne postępowanie opisano jako modyfikację aktywności i obciążeń, a czasem także unieruchomienie; dobór zależy jednak od rozpoznanego problemu. Nie dobieraj samodzielnie długiego unieruchomienia ani ćwiczeń rehabilitacyjnych bez oceny, zwłaszcza po urazie. ([pubmed.ncbi.nlm.nih.gov](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34099609/?utm_source=openai))
Po urazie objawy alarmowe zmieniają plan działania
Upadek, nagły trzask, szybko narastający obrzęk czy niemożność poruszania nadgarstkiem to sygnały, których nie należy traktować jak zwykłego zakwaszenia po treningu. Skręcenie może przypominać złamanie, a utrzymujący się ból po urazie wymaga oceny, nawet jeśli początkowo nie wygląda groźnie. ([orthoinfo.org](https://www.orthoinfo.org/en/diseases--conditions/wrist-sprains?utm_source=openai))
| Sytuacja lub objaw | Możliwa przyczyna lub ryzyko | Co zrobić |
|---|---|---|
| Ból po upadku, wyraźny obrzęk lub siniak | Skręcenie, uszkodzenie więzadła albo złamanie | Ogranicz używanie ręki i pilnie skonsultuj uraz, szczególnie jeśli chwyt lub ruch są utrudnione. |
| Deformacja, zmiana koloru dłoni, utrata czucia lub niemożność poruszania | Możliwe poważniejsze uszkodzenie, zaburzenie czucia lub krążenia | Szukaj pilnej pomocy medycznej. |
| Ból narasta przy rotacji i mocnym chwycie po urazie | Możliwe uszkodzenie TFCC lub innych struktur stabilizujących | Umów ocenę lekarską; nie rozstrzygaj rozpoznania samodzielnie. |
| Ból wraca przy serii ćwiczeń, bez jednego wyraźnego urazu | Przeciążenie ścięgna lub tkanek nadgarstka | Ogranicz prowokujący ruch i obserwuj, czy objawy ustępują; przy nawrocie skonsultuj się ze specjalistą. |
| Nadgarstek jest gorący, zaczerwieniony i obrzęknięty, pojawia się gorączka | Możliwy stan wymagający pilnej oceny, w tym zakażenie | Skontaktuj się pilnie z pomocą medyczną. |
Gdy nie ma objawów alarmowych, ogranicz czynność, która nasila ból, i nie zaciskaj mocno dłoni. Przy świeżym urazie można przykładać zimny okład przez tkaninę; lek przeciwbólowy dobierz z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza jeśli masz choroby przewlekłe albo przyjmujesz inne leki. Jeśli ból utrudnia zwykłe czynności, pogarsza się, nawraca lub nie poprawia się po domowym odciążeniu, skontaktuj się z lekarzem. Po urazie nie czekaj na ustąpienie bólu, jeśli ręka traci czucie albo zmienia kształt. ([nhs.uk](https://www.nhs.uk/symptoms/hand-pain/wrist-pain/?utm_source=openai))
Powrót do ciężarów powinien wynikać z objawów
Nie ma jednej bezpiecznej daty powrotu dla każdego bólu po stronie małego palca. Inaczej postępuje się przy lekkim przeciążeniu, inaczej przy urazie TFCC, niestabilności stawu lub złamaniu. Jeśli ból utrzymuje się mimo odciążenia, nawraca przy lekkim chwycie albo towarzyszy mu przeskakiwanie, lekarz może zdecydować o badaniu obrazowym lub skierować do ortopedy zajmującego się ręką.
Do ćwiczeń wracaj stopniowo, zaczynając od ruchu i chwytu, które nie nasilają objawów, a następnie zwiększaj obciążenie ostrożnie. Nawrót bólu po zwiększeniu ciężaru jest sygnałem, by cofnąć obciążenie i sprawdzić plan z fizjoterapeutą lub lekarzem, zamiast dokładać kolejne serie. Powrót do treningu nie powinien zależeć wyłącznie od tego, czy nadgarstek wytrzyma jedną próbę.
Najpierw ustal, co prowokuje ból
Zapisz, czy dolegliwość zaczęła się po urazie, podczas konkretnego ćwiczenia, czy narastała stopniowo. Zanotuj też, które ruchy ją nasilają i czy pojawiają się obrzęk, kliknięcie, osłabienie chwytu lub drętwienie; takie informacje pomagają podczas konsultacji, choć same nie zastępują badania.
Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani fizjoterapeuty. Przed powrotem do obciążającego treningu skonsultuj się ze specjalistą, jeśli ból jest silny, utrzymuje się, nawraca albo pojawił się po urazie.